Hoe verder zonder oorlog

Paul Gerbrands

Oorlogen komen in Europa steeds minder voor. Ze waren lang een belangrijke oorzaak van de vernietiging van alles wat mooi en lelijk was. In de laatste twee wereldoorlogen kwamen miljoenen mensen om het leven. Er was schaarste aan voedsel, grondstoffen en gebruiksgoederen. Nu leven wij in vrede, we leven langer, krijgen nog steeds kinderen, maken gebruik van een groeiend arsenaal aan producten en verbruiksgoederen, meer dan onze voorouders ooit voor mogelijk konden houden.

De noodzaak tot het opnieuw inrichten van onze samenleving ontbreekt. Wij en onze politici gaan op de ingeslagen en uitgesleten paden verder. Alleen schaarste, bijvoorbeeld ten gevolge van een ramp, kan ons nog dwingen onze samenleving opnieuw in te richten. Dat kan een tekort aan grondstoffen, geld of voedsel zijn, maar ook een teveel aan mensen die het voortbestaan van onze samenleving in gevaar brengen. Je zou verwachten dat de politiek daar rekening mee houdt.

Vasthouden aan ons leefpatroon met zoveel overconsumptie door zoveel mensen met zoveel eisen op dit kleine stukje land dwingt ons tot keuzes. Er moeten harde noten gekraakt worden. Er zullen structuren compleet afgebroken moeten worden, want dan kunnen wij op de ruïnes ervan iets nieuws bouwen. Immigratiebeperking alleen hebben geen effect meer. Ook boetes uitdelen en bijzondere belastingen heffen om mensen op andere gedachten te brengen, volstaan niet.

Het kan nog heel spannend worden, als wij Nederlanders, als notoire dijkenbouwers straks moeten erkennen dat de zee ons land toch voor een substantieel deel heeft teruggenomen. Dan zitten we nog dichter op elkaar en is kleinschaligheid, de voorwaarde voor een duurzame samenleving, nog verder weg. Dan zijn alle dorpen omgebouwd tot middelgrote steden en gaat iedere treinreis langs geluidswallen, betonnen muren en door tunnels. Voor een bezoek aan uitgestrekte natuurgebieden moeten we eerst langdurig in de file zitten om daarna pas te kunnen zien hoe het hier ook had kunnen zijn.