Nieuwsbrief januari 2010

Jaargang 16, nummer 1, januari 2010

DE VICIEUZE CIRKEL VAN KOPENHAGEN
Zolang de mens niet zichzelf kan beheersen, moet hij niet proberen de vrije natuur, het milieu en de aarde naar zijn hand te zetten. Want dan gaat het slechts om symptoombestrijding. Voorlopig komen er op wereldschaal ieder jaar netto ongeveer 80 miljoen mensen bij: 240.000 mensen per dag. De meeste in de Derde Wereld. Daarom lijkt overbevolking een probleem van de Derde Wereld. Maar één inwoner daar verbruikt slechts een fractie van de grondstoffen en het voedsel van één wel doorvoede, rijke westerling. Niet bepaald een eerlijke verdeling.

Het was voor Kopenhagen al vijf over twaalf in de wereld, maar te weinigen schijnen dat te beseffen. Daar ging het slechts over beperking van de schade wat fundamenteel niets verandert aan het feit dat er straks geen zes maar tien miljard potentiële autobezitters zijn. Van die aanwas van vier miljard mensen, die de komende dertig jaar geboren zal worden, zal een wezenlijk deel om zeer begrijpelijke redenen gaan zorgen voor veel grotere migratiegolven in de wereld dan tot nu toe het geval was. Een tweede proletarische revolutie in de stijl van de communistische revolutie van 1917, maar dan op wereldschaal is onderweg. Een historische terugblik zou niet verkeerd zijn.

Een modern industrieland als Nederland of België kan zelf slechts op duurzame wijze hoogwaardig voedsel produceren voor vijf miljoen mensen en haalt daarom de rest van zijn (vee-) voedsel en grondstoffen maar uit andere landen. Maar door het stijgende aantal wereldburgers, de dalende energievoorraden en de afnemende hoeveelheid voedsel en vruchtbare grond in de hele wereld komt er een moment – misschien al over 10 jaar – waarop landen hun export van voedsel en grondstoffen naar andere landen zullen moeten stoppen, omdat ze anders zelf met tekorten geconfronteerd zullen worden.

De bevolkingsgroei, de migratie in de wereld en factoren als de zeespiegelstijging zullen er alleen maar toe leiden, dat de vraag naar voedsel en grondstoffen nog groter wordt. Allerlei andere zaken worden ook steeds schaarser of minder vanzelfsprekend. De vrije natuur, drinkwater, leefruimte, voedsel, ecologische draagkracht, landbouwgrond, kunstmest, voedseltransport, mobiliteit, persoonlijke vrijheid, recreatie, nachtrust en vele andere onderwerpen zullen in toenemende mate onze aandacht vragen. Zij zouden in een zinvolle discussie over overbevolking gehanteerd kunnen worden als graadmeter voor de aanpak van de problematiek van de overbevolking in de wereld. Het is een gemiste kans dat Kopenhagen daaraan voorbij gaat.

Maar rijke westerse landen hebben nauwelijks aandacht voor de problematiek van de overbevolking, ze denken dat het vooral een probleem van de arme landen is. Verder overheerst de veronderstelling, dat de technische vooruitgang voldoende effectieve instrumenten zal leveren om allerlei tekorten en tekortkomingen te voorkomen. Regeringen gaan mee in deze onverantwoorde vorm van speculeren en blinken voorlopig alleen nog maar uit in het bestrijden van de symptomen van de overbevolking. Voorbeelden van zulke overheidsmaatregelen zijn: vakantiespreiding, hoogbouw, gebruik van de vluchtstrook in het verkeer als rijstrook, openbaar vervoer, carpooling, rekening rijden, bouwen in zee en wonen onder de grond en talloze andere maatregelen.

Omdat wij allemaal zijn grootgebracht met het groeiprincipe, zullen maatregelen als een tijdelijk voortplantingsverbod en een verbod op economische groei voor landen met een bepaald bruto nationaal inkomen niemand als muziek in de oren klinken. Die tasten immers onze fundamentele vrijheid aan. Maar zolang onze vrijheid van keuze zich beperkt tot de cirkel van groei en welvaart, gaan we een echte vrije keus uit de weg. We blijven geruststellende schijnmaatregelen bedenken en onderbouwen ze soms zelfs met indrukwekkende films waarvoor de hoogste onderscheidingen worden verleend. Maar niets daarvan verdient het predicaat duurzaam. Zolang we alleen maar kunnen kiezen binnen de vicieuze cirkel van de economische groei, is er zelfs geen begin van een vrijheid van keuze. Als de overbevolking in de wereld nu weer niet de hoogste prioriteit krijgt die het verdient, dan kunnen we er vergif op nemen dat de aarde en het milieu definitief het laatste oordeel zullen vellen over de mensheid. De conferentie in Kopenhagen ging helaas over het verkeerde onderwerp.

Paul Gerbrands

WWW.OVERBEVOLKING.NL
Op de site van de stichting staat sinds kort een teller die precies het aantal inwoners van Nederland bij houdt. Eind december 2009 stond die bijna op 16.600.000 miljoen. Een tweede teller op de site houdt de wereldbevolking bij. De hardlopende teller stond toen bijna op 6.800.000.000 wereldburgers.

HELP MEE EN GEEF OVERBEVOLKING MEER PUBLICITEIT.

Ondanks miljarden hulp is de honger nog steeds niet uit de wereld verdwenen, integendeel. Dat gebeurt vast en zeker niet, als de bevolking blijft groeien. Laat u niet in slaap sussen door profeten die beweren dat de Aarde wel 10 miljard mensen of meer kan voeden. Dat is onzin en er is geen enkel bewijs voor. Maar nog belangrijker is waarom wij met zoveel mensen zouden willen leven. Er is niet te weinig voedsel, maar er zijn te veel mensen. Al die eenzijdige medische hulp maakt dit probleem alleen maar erger. Men slooft zich uit overal kindersterfte en ziektes uit te roeien. Dat is op zich een mooi streven, maar wie verder kijkt dan zijn neus lang is, moet toch inzien dat veel van die geredde kinderen een leven van werkloosheid, armoede en honger tegemoet gaan.

Uitgebreide programma’s voor geboortebeperking zijn nodig. Van de politiek hoeven we niet veel te verwachten. Die ageert niet, maar reageert hoogstens op signalen uit de samenleving. Zij moeten worden wakker geschud en aangejaagd. Hetzelfde geldt trouwens voor al die organisaties van natuurbescherming. Volstrekt onbegrijpelijk is hun houding tegenover overbevolking, want als de bevolkingsgroei zo door blijft gaan, is er straks helemaal geen natuur meer over om te beschermen. Al die natuurorganisaties zouden eigenlijk ferme voorstanders van een bevolkingsbeperking moeten zijn. In persoonlijke gesprekken zijn ze dat soms ook wel, maar ze durven dat publiekelijk niet te zeggen uit angst voor ledenverlies. Het is wel een zwaktebod om uit angst je principes zo te verkwanselen. Bovendien is het dom, want als er al ledenverlies zou optreden, dan is er een grote kans dat erkenning van het bevolkingsprobleem juist veel nieuwe leden aantrekt.

Lezers van deze nieuwsbrief zijn er wel van overtuigd dat de bevolkingsgroei in de wereld moet stoppen. Wie zou er niet mismoedig worden van het feit dat leidinggevende figuren zoiets voor de hand liggends niet kunnen of willen inzien? Toch kunnen wij ieder persoonlijk wel wat doen om onze noodkreet een impuls te geven. Schrijf brieven of mail aan organisaties waar u lid van bent. Misschien helpt het.

Jan J. Wester

GELUID EN LICHT ALS TEKEN VAN VOORUITGANG

Er zijn ooit tijden geweest van absolute stilte. Wie in de Middeleeuwen onderweg was naar een stad of dorp, zal nooit veel meer gehoord hebben dan het geluid van loeiend vee of van een boerenbruiloft. Verder dan een paar honderd meter zal het lawaai ook in de stad niet gereikt hebben. Geluid was vroeger een schaars artikel. ’s Nachts was het aardedonker en doodstil. Zoals nu nog wel eens voorkomt in een enkel Frans dorpje waar om middernacht de straatlantaarns uitgaan en er een deken van diepe rust en duisternis lijkt neergedaald. Een gillende roofvogel is het enige geluid in de nacht.

Tegenwoordig is stilte een echte uitzondering. De behoefte van sommigen aan luide muziek en veel licht, laat op de avond of diep in de nacht, laat aan anderen geen keus dan te berusten of naar slaappillen te grijpen. Maar in een stampvolle boom met vogels zwijgt iedere vogel, zodra de duisternis toeslaat. De mens heeft echter een mechanisme ontwikkeld om in de meeste gevallen in gezelschap juist niet te gaan slapen als het donker wordt. Er is elektriciteit en het lijkt erop dat we dus zo laat mogelijk moeten beginnen met een feest.

Er zijn mensen die ook op vakantie liever met de kippen op stok gaan en niet gedurende de halve of hele nacht meegenieten van transistors, gitaren en televisiespelletjes die te horen zijn in alle tenten en caravans opgesteld in veertig rijen van zestig. Wie geen lawaai wil, moet toch maar ergens anders op vakantie gaan. Er zijn wel stille of geluidsarme campings en hotels, waar in principe een avondklok geldt. Helaas reikt daar ook het geluid van manifestaties van vaak vele kilometers ver. Ook stiltegebieden in de natuur worden erdoor getroffen. Tijdens de race van de vooruitgang heeft niemand op de geluidsrem getrapt. Gemeentelijke verordeningen in dichtbevolkte gebieden zijn vaak niet meer dan een dode letter. Wellicht is gebrek aan draagvlak hier de reden. Alleen in sommige zeer dunbevolkte gebieden, waar mensen al veel minder last hebben van elkaar, worden af en toe stiltegebieden gecreëerd.

Het wordt wel tijd dat er op dit vlak iets gebeurt. Want we zijn met al onze industriële en technische vooruitgang allang te ver doorgeschoten. De menselijke maatstaf voor de dingen om ons heen is verdwenen. Maar het zal niet gemakkelijk zijn de bijna absolute individuele vrijheid in het menselijke verkeer te doorbreken en te voorzien van een mal.

Waar in het jongste verleden ontspanning de maatstaf was voor het gebruik van geluid en licht, lijkt het nu normaal overal en altijd lawaai te hebben. Het gebruik van het vliegtuig, de auto, de brommer en de scooter zijn tussen middernacht en zes uur ’s ochtends ook binnen de bebouwde kom niet meer weg te denken. Buiten de auto luid hoorbare muziek is even normaal als muziek op de scooter en in iedere winkel. Het ontbreekt ons ook aan normen voor muziekgebruik binnen de woning. Bij openluchtfeesten en tuinpartijtjes gaat iedereen helemaal zijn eigen gang.

In een overvolle samenleving zullen we iets moeten doen, als het straks nog drukker en voller wordt. Te denken valt aan een verbod op reclamevliegtuigjes en autoraces. Het verminderen van de draagwijdte van geluidsboxen bij evenementen tot een paar honderd meter per box. Ook bovenmatig licht blijft een ongewenst verschijnsel. Waar ligt de grens voor laserstralen en nog meer vliegvelden? Het verdient allemaal onze aandacht in een overvol land, waar wij elkaars leven en dat van de dieren vaak flink verpesten. En dat meestal alleen maar voor ons eigen plezier.