fbpx

Overpopulation Awareness is de website van Stichting De Club van Tien Miljoen

Slide background

De wereld is te klein voor ons

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Druk hè!?

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Een goed milieu begint met de aanpak van overbevolking

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Ga heen en vermenigvuldig u niet

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Grenzen aan de groei

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Hoe meer zielen, hoe meer file

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Mensen met kinderwens zijn dubbel verantwoordelijk voor de toekomst

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Overbevolking = overconsumptie

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Stop de uitputting en vervuiling van de aarde

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

Te weinig welvaart voor teveel mensen

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

We houden van mensen maar niet van hun aantal

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Slide background

We kunnen de mensheid niet op haar beloop laten

Steun ons in de strijd tegen overbevolking!

Jos Riechelmann

donderdag, 27 november 2014 00:00

Disclaimer

Deze website wordt beheerd door de Nederlandse stichting De Club Van Tien Miljoen. Met deze site wil de stichting vooral informatie geven over de wereldwijde overbevolking en over de problemen die daaruit voortvloeien. De informatie op deze website is met zorg samengesteld. Wij kunnen niet garanderen dat de informatie op de site altijd volledig, actueel en juist is. Wij distantiëren ons in ieder geval van iedere vorm van racisme en discriminatie.

Op onze site staan links naar andere websites. De bedoeling daarvan is slechts meer informatie te bieden. Wij aanvaarden geen verantwoordelijkheid voor mogelijke onjuistheid van de informatie of voor maatschappelijk onverantwoorde uitingen op andere sites. Het feit dat er een link staat, betekent dus niet dat wij de informatie aldaar onderschrijven.

Aan deze website kunnen geen rechten ontleend worden. U mag de inhoud van deze website niet overnemen of veranderen. Wij aanvaarden geen aansprakelijkheid voor directe of indirecte schade ten gevolge van mogelijke fouten en tekortkomingen op deze website. Wij aanvaarden ook geen aansprakelijkheid voor de inhoud van de websites waarnaar wij verwijzen.

Wij willen onze site graag virusvrij houden, maar het is niet mogelijk dit te garanderen. Wij aanvaarden daarom geen aansprakelijkheid voor mogelijke directe of indirecte schade na of door het gebruik van deze website en de links.

Het bestuur

maandag, 18 oktober 2010 16:23

Nieuwsbrief oktober 2010

Jaargang 16, nummer 2, 2010
 
DE NIEUWE WEBSITE VAN DE STICHTING
Sommige Nederlanders noemen hun land graag een gidsland, omdat het bij allerlei trends en ontwikkelingen voorop loopt. Denk maar aan de legalisatie van soft drugs en de invoering van het homohuwelijk. Maar wat betreft de overbevolking in de wereld is Nederland onbedoeld ook een gidsland, al zullen maar weinig mensen daar trots op zijn. En dan is de overbevolking ook nog eens aan alle kanten zichtbaar en hoorbaar, maar melding maken van de negatieve aspecten ervan is ongepast. Dat weet u, donateur van de stichting, maar al te goed.
 
De onbelemmerde groei van de bevolking is niet een typisch Nederlands probleem. Langzaam, veel te langzaam, begint wereldwijd het idee te groeien dat de mensheid bezig is zijn eigen biotoop, de planeet Aarde dus, onbewoonbaar te maken. Daarom heeft het bestuur van de stichting besloten een website op te zetten die de nadruk legt op de wereldwijde bevolkingsgroei.
 
De naam van de site is “www.overpopulationawareness.org”. Het zoeken naar een juiste naam heeft wat moeite gekost, want er waren maar weinig namen beschikbaar. We zochten een naam die over de hele wereld kan worden herkend, en het Engels is nu eenmaal de Internet-voertaal. Dat de site nu al vanuit de hele wereld wordt bezocht, blijkt uit de gegevens die we daarover vastleggen.
Aan de site wordt nog volop gewerkt. Dat staat ook duidelijk op de homepage. Wij hopen dat het navigeren op de site voor de bezoekers gemakkelijk is. We zullen zelf kritisch naar de site blijven kijken en hem waar nodig verbeteren.
 
De oorspronkelijke site van de stichting, “www.overbevolking.nl”, bestaat nog steeds, maar als u deze site kiest, wordt u doorverbonden naar de nieuwe. U zult op de Nederlandse pagina's van de nieuwe site veel zien van datgene wat eerder op de oude stond. Het bestuur hoopt dat de nieuwe site de ideeën van de stichting De Club Van Tien Miljoen op ruime schaal bekend maakt. En het bestuur rekent daarbij op de steun van zijn trouwe donateurs, en dat zijn er gelukkig veel.

Wilbert van Eijck

BEVOLKINGSDICHTHEID IS DE VIJAND VAN DE VRIJHEID
Stelt U zich voor: een bevolking wordt steeds dichter en verscheidener tegelijk. Dan treedt er steeds meer wrijving op tussen de leden van die bevolking. Nederlanders, geboren in de eerste helft van de twintigste eeuw weten dat gewoon uit eigen ervaring. Rond 1950 bezaten de bewoners van ons land een uitgebreid arsenaal aan gemeenschappelijk gedrag en dito denkbeelden en er waren rond tien miljoen Nederlanders. Wel werd veel nadruk gelegd op de weinige maar soms diepgaande verschillen – zo zou een protestant vaak niet bij een katholieke winkel kopen. Dus waren de vele overeenkomsten niet erg zichtbaar. Toch was er genoeg variatie om verveling te vermijden en de meesten konden in vrijheid zichzelf zijn.
 
De toenmalige verzuiling was helemaal niet zo onvrij als men thans beweert. Dat bepaalde dingen niet mochten, en dat de politie op de fiets stevig controleerde dat men elkaar geen kwaad deed, werd niet zozeer als onvrijheid opgevat, maar als vormgeving aan “het grootst mogelijke goed voor het grootst mogelijke aantal”.
 
Op twee manieren zijn wij elkaar in dit land sinds 1940 voor de voeten gaan lopen.
Allereerst is dat letterlijk zo. Door de verdubbeling van de bevolking, van toen net negen naar nu dik zestien miljoen, is het gemiddelde persoonlijke territorium afgenomen van bijna 0,4 naar zo’n 0,2 hectare, ongeveer 2000 vierkante meter. Daarvan moet ons aandeel in wegen, steden, huizen, havens, industrie, parken, landbouw en dergelijke af. Als dat grofweg de helft is, blijft er voor ons elk een vierkantje over van zo’n 30 x 30 meter. In woongebieden zit iedereen binnen gehoorsafstand van iedereen. Onze vrijheid om te gaan en te staan waar we willen is gering geworden. Ook wordt ons gemeenschappelijke territorium - parken, wegen winkelcentra, parkeerterreinen – ons steeds vaker betwist door onbeleefde, agressieve, seks- of drugsverslaafde, ofwel diefachtige lieden, al dan niet in groepsverband..
 
Na de omwenteling van 1968 ontstond een tweede beperking van de vrijheid, niet uiterlijk maar innerlijk. Men versimpelde de idee van vrijheid tot “Alles moet kunnen”, het “tout est possible, tout est permis” uit het Parijs van Georges Moustaki. Dat is de wereld op zijn kop. De vroegere goede daad of het nette gedrag wordt uitgeroepen tot wandaad of onfatsoen, terwijl vroegere misdaad en hufterigheid tot vormen van heilige vrijheid worden. Dit wordt afgedekt door nieuwe wetgeving, die de mensen veel eigen vrijheid ontzegt of sterk inperkt. Deze wet heeft niets gemeen met fundamentele wetten zoals de Tien Geboden. De nieuwe wet is geboren uit onderhandeling en kan zo van de ene dag op de andere worden herroepen of veranderd. Al dra wordt dat zó ingewikkeld, dat niemand er meer een gemeenschappelijke grondslag voor de samenleving in herkent of – eigenlijk ook evenmin – erkent.
 
Vandaar de “zwarte” circuits, die in de historie steeds opduiken waar de wet niet meer als rechtvaardig wordt gezien, en zeker de wetsdienaren (“tollenaars”) niet. Zwart geld is protest tegen onrechtvaardige bezitswetten, zwarte arbeid tegen scheve arbeidswetgeving. Het kan nog veel erger, zoals het geheime “heilige Vehmgericht” uit het 19de-eeuwse Duitsland, dat mensen die werden “overgeslagen” door de staatswetten ontvoerde, berechtte en ophing. Net als de maffia eindigde overigens de heilige Vehme in willekeur en terreur in plaats van recht.
 
Via de informatie- en communicatietechniek van de huidige tijd, gebruikt als wapen, kan men nu mensen nummeren, zodat iedereen overal kan worden ge- en vervolgd. De willekeurige eisen van “goed” en “kwaad”, uitonderhandeld in moderne wetgeving, kunnen nu dwingend worden opgelegd. Immers kan “per ongeluk” zonder rechtszitting bij de ongehoorzame een bankrekening worden gesloten of een auto op een zwarte lijst geplaatst. Er zijn al enge films over gemaakt. Onmogelijk in ons nette landje? Hoogbeschaafde landen als Duitsland voor de oorlog of nu de Verenigde Staten (McCarthy, huidige “war on terror”) tonen dat het niet alleen kán, maar ook al sluipend wórdt ingevoerd. Het wordt ons verkocht onder het mom van “veiligheid”, of “gemak voor de burger of klant” (zie pincode, of vingerafdruk op paspoort). Het inhoudsloze “privacy” wordt daarbij gebruikt om het duidelijke “vrijheid” te omzeilen, zoals in “veiligheid vóór privacy”.
 
Het beeld is duidelijk. Buitensporige bevolkingsdichtheid met de daarmee gepaard gaande krimp van persoonlijke territoria en veiligheid, samen met overmatige diversiteit van opvattingen en verlangens in een in de praktijk wetteloze samenleving zijn nu in combinatie met de nieuwe ICT reeds ver op weg om de vrijheid via een zijdeur te elimineren.
 
Prof.dr.ir R.A.A. Oldeman
emeritus hoogleraar Bosteelt & Bosoecologie (huidige WU)
 
EEN PRACHTIG VOORBEELD
In de maanden april en mei van dit jaar werd het bestuur van de stichting aangenaam verrast door een stroom donaties. Ze hadden alle gemeen dat ze werden gedaan ter gelegenheid van de 70e verjaardag van een van onze donateurs. Blijkbaar had deze als cadeau voor zijn verjaardag een donatie aan de stichting voorgesteld.
 
Om twee redenen krijgt u de naam van de jarige van toen niet te zien. Ten eerste weten we niet wie hij is, want in het bestand van onze donateurs komen er zes personen met die naam voor. Maar wij leggen de geboortedatum van onze donateurs niet vast, dus we weten niet wie er zeventig is geworden. Ten tweede gaat het niemand aan wat een donateur voor zijn verjaardag vraagt.
 
Wat u wel aangaat, is dat de stichting er wel bij vaart. Dat is dan ook de reden om deze bijzondere donaties te vermelden. U kunt namelijk altijd het voorbeeld van bovengenoemde donateur volgen. Het bestuur is blij met elk bedrag, want daarmee kunnen we ons werk doen. Uw donaties, klein of groot, jaarlijks of vaker, zijn namelijk onze enige inkomstenbron.
 
 
DENEMARKEN ALS VOORBEELD
Nederland is het meest dichtbevolkte westerse land en bevindt zich daardoor in een kwetsbare situatie. Als we kijken naar het geheel van de samenleving, dan kunnen we veel verschijnselen zien die er op wijzen dat de overheid niet goed meer in staat is om de processen te sturen. Het gaat om religieuze en etnische spanningen, de overbelaste infrastructuur, de steeds vaker strijdige regelgeving uitgevaardigd door verschillende ministeries en instanties en de kloof in de beleving ervan tussen burger en politici.
Elke dag merken we de gevolgen van de situatie van overbevolking: files, het gebrek aan vrije leefruimte per persoon. Het is nooit meer ergens écht stil, écht donker. De gevolgen van de overbevolking zien we ook terug in vervuiling, agressie, oplopende energieprijs etc. Voor Nederland betekent dit een enorme aantasting van het leefmilieu die erger zal worden in de jaren die voor ons liggen, omdat de bevolking én de consumptie per inwoner groeien. Het gaat verder dan de grenzen van ons land. In meer dan de helft van onze consumptiebehoefte wordt voorzien door import uit het buitenland. Nederland legt zoveel beslag op o.a. Derde Wereldlanden, dat we op die manier mede verantwoordelijk zijn voor het uitsterven van de pandabeer en de neushoorn.
 
Denemarken, een even groot grondoppervlak als Nederland, is ook hoogontwikkeld, maar kent slechts een kwart van de bevolkingsdichtheid van Nederland. Naast welvaart en internationaal aanzien biedt Denemarken zijn inwoners rust, betere verbindingen, betaalbare sociale en medische voorzieningen. Om welvarend te zijn is het dus niet nodig propvol te zitten. Om de kwaliteit van het Deense leven te evenaren, zou in Nederland de bevolking op termijn eerst moeten krimpen. Om te beginnen van bijna zeventien miljoen inwoners nu naar bijvoorbeeld tien miljoen. Dat was de situatie van Nederland in 1950.
vrijdag, 08 april 2011 12:44

Nieuwsbrief december 2010

Jaargang 16, nummer 3, 2010
 

VERZOEK
Het bestuur van de Stichting is op zoek naar vrijwilligers die voor langere tijd energie willen stoppen in onze organisatie. Indien u naast het Nederlands een andere taal goed beheerst, goed met de computer overweg kunt of administratief onderlegd bent, dan wordt u verzocht aan het bestuur een e-mail te sturen met uw competenties. U ontvangt zo snel mogelijk een reactie. In overleg met u worden uw mogelijkheden vervolgens bekeken.

 
DE STICHTING IS CONSERVATIEF
`Hoewel de wereldbevolking en de bevolking van Nederland tot een ontoelaatbare omvang dreigen uit te groeien, doet onze overheid niets om de bevolkingsgroei te stoppen.’ Deze en soortgelijke uitspraken zijn regelmatig te vinden in publicaties van de Stichting De Club Van Tien Miljoen. Formeel kent Nederland geen bevolkingspolitiek en heeft de Stichting dus gelijk. In de praktijk voert de overheid echter wel degelijk een bevolkingspolitiek. Gezinnen met twee kinderen ontvangen jaarlijks aan kinderbijslag ongeveer 1250 euro. Bij meer kinderen levert dat honderd euro per kind per jaar extra op. Verder mag de belastingvrije voet van de verzorger naar de kostwinner worden overgeheveld.

Ons burgers
In dit licht kan gedacht worden aan een uitspraak van Ronald Reagan: `De overheid lost geen problemen op, de overheid is het probleem.’ De vraag rijst vervolgens waarom de overheid de steeds groeiende bevolking niet als probleem ziet of niet wil zien. En nog sterker: de bevolkingsdruk bewust stimuleert. Ook hierover heeft de Stichting nagedacht: `De overheid zal pas dán tot een bijstelling van het beleid komen, wanneer grote groepen uit de bevolking daarom vragen.’ Als het bestuur van de Stichting gelijk heeft, ligt de onwil om iets te doen aan de almaar uitdijende bevolking dus aan ons burgers. Inderdaad, volgens de natuurkundige en filosoof Bas Haring wil bijna iedereen groei. Steeds meer of steeds beter. Iets wat als goed of als positief wordt ervaren, wordt nooit als teveel gezien. Haring: `Er zijn nooit te veel villa’s en altijd te veel krotten. Er zijn nooit te veel rijken, maar wel te veel armen. En het Nederlands elftal heeft nooit te veel gewonnen, maar wel te weinig.’ Als je dus positief over mensen bent, is het dus logisch dat je zoveel mogelijk mensen wilt. Interessant is verder dat laag opgeleide mensen gemiddeld meer kinderen krijgen dan hoog opgeleiden. Het kunnen en willen nadenken speelt dus ook een rol bij de beslissing om al dan niet kinderen te krijgen.

Tragisch
Zo bezien zou de Stichting het minste gehoor moeten vinden bij laag opgeleiden met een positief mensbeeld en het meeste bij hoog opgeleiden met een genuanceerd mensbeeld. Immers de Stichting wil niet meer, maar juist minder mensen, dus ook minder kinderen. Deze hoog opgeleiden met genuanceerd mensbeeld zijn onder meer te vinden bij de conservatieven.
Volgens J.L. Heldring, al decennia Nederlands bekendste vertolker van het conservatieve geluid, is conservatisme als levensbeschouwing een reactie op overmatig optimisme over de mens en de samenleving. Heldring: `Het is een pessimistische visie op de maatschappij, die rekening houdt met het menselijk tekort. Of anders gezegd: het conservatisme heeft meer oog voor het tragische van het leven.’ Ook zegt hij: ‘Conservatieven zijn nodig om beperkingen aan te geven.’ Welnu, als de Stichting geen rekening houdt met het menselijk tekort en geen beperkingen aangeeft, dan doet niemand dat.
Samen ben je sterk, dus moet de Stichting aansluiting zoeken bij de conservatieve beweging. Echter volgens Heldring, bestaat er in Nederland geen dergelijke beweging. Althans, niet conservatief in de zin van denken vanuit een hoger perspectief. Ook Hans Hillen van het CDA vindt dat er in Nederland slechts heel weinig echte conservatieven zijn. De meeste mensen die conservatief worden genoemd zijn in wezen anti-progressief. Progressief in de zin van zich afzetten tegen de spruitjestijd van de jaren vijftig dat is doorgeslagen naar vrijblijvendheid, respectloosheid en ongeorganiseerdheid. Deze anti-progressieven zijn er wel heel veel. Dit zijn burgers die niet gehinderd willen worden in hun gewoontes. Zij willen niet praten over de kleinste aanpassingen aan de verzorgingsstaat. Door immigratie en Europese eenwording zijn zij bang welvaart in te leveren. Deels is dit een terechte angst, maar met conservatisme heeft het niets te maken. Of de Stichting De Club Van Tien Miljoen dan ook op korte termijn gehoor vindt bij het grote publiek en dus bij de overheid is zeer de vraag. Het klinkt tragisch en dat is het misschien ook, maar omdat tragiek ook bij het conservatisme hoort, is de Stichting De Club Van Tien Miljoen echt conservatief.

Marcel Portegies

woensdag, 01 juni 2011 21:31

Nieuwsbrief mei 2011

DE KIKKER IN DE MENS
‘Laten we rijk worden,’ zei Deng Xiao Ping, en aldus geschiedde. Het westen spint garen bij de handel met China. Onze oosterburen exporteren hun Volkswagens en Mercedessen en vieren de gestegen verkoopcijfers met Blumen aus Holland. Hollandse telers laten op hun beurt de nationale economie weer opveren. Er is volop werk in kassen en op velden, en in de periferie van de Europese Unie staan talloze arbeidskrachten klaar.

Economieën gedijen bij bevolkingsgroei. Dat is niet te veranderen. Te veel mensen werken in een systeem waarin producten en diensten worden verkocht. Zij hebben belang bij zo groot mogelijke afzetmarkten.
Te veel mensen streven naar welvaart en zullen zich inspannen om producten en diensten af te kunnen nemen. Miljoenen mensen in China en India willen ook airco, SUV’s en jacuzzi’s.

De aanspraak die mensen op grondstoffen, energiebronnen en landbouwproducten maken, is evenredig aan hun aantal: A = B, Aanspraak is gelijk Bevolkingsomvang. Nog belangrijker is hun consumptiepatroon. Een meer verfijnde formule luidt: A = BxWxT, waarbij W staat voor Welvaart en T voor Technische ontwikkeling.
De aanspraak die mensen maken op de aarde is evenredig aan het product van hun Bevolkingsaantal, hun Welvaart en Technische ontwikkeling. De term Bevolkingsaantal is duidelijk; Welvaart kan worden afgemeten aan het bruto binnenlands product (bbp); dat een indicatie geeft van de totale jaarlijkse productie van goederen en diensten. Technische ontwikkeling kan worden afgelezen aan het aantal patentaanvragen in een land, die voor een belangrijk deel leiden tot productuitbreiding.
De enige manier om de aanspraak, zo niet de aanslag van mensen op hun natuurlijke hulpbronnen te verkleinen, is reductie van hun aantal en beperking van hun welvaart en industrie. Dit is niet alleen een ongemakkelijke waarheid, maar ook een harde waarheid. Het druist in tegen alles wat ons dierbaar is: het krijgen van kinderen en leven in welvaart. Als we die idealen voor ons zelf willen handhaven, dan moeten we ze anderen ontzeggen. De aarde is niet in staat om de huidige bevolking, laat staan de aanstaande bevolkingsexplosie een westerse welvaart te bieden.

De politiek zit in een impasse. Moet je als westers land welvaart inleveren ten gunste van de ‘nieuwe rijken’? Een flinke stap terug doen in je aanspraak op fossiele energie en grondstoffen? Of moet je ontwikkelingslanden de westerse welvaart onthouden? Een bewindspersoon die beide propageert, pleegt dubbele politieke zelfmoord: thuis wordt hij niet meer gekozen en in het buitenland als diplomaat afgeserveerd.
Ondertussen wacht iedereen af. De instincten van de species mens zijn niet gericht op de toekomst. De mens heeft geleerd te overleven door te reageren op het hier en nu, op geritsel in het struikgewas, niet op iets dat in de verre toekomst misschien gaat gebeuren. De mens is als een kikker die wegspringt bij het zien van de rode snavel van een ooievaar, maar rustig blijft rondzwemmen in een ketel die op lage pit wordt verhit – totdat de kikker is gekookt.

Overbevolking Mijn treurig land Van veel en vol, Van vies en vuil, Van vlak en nat, Uw bodem daalt, Uw water stijgt, Uw nachten zijn vol licht, Uw dagen zijn geteld. Een toekomst met Een eind in zicht. Waar ligt uw taak, Waar ligt uw plicht? Paul Gerbrands (vrij naar De Genestet)

Maar is het allemaal wel zo erg? Er bestaat toch zoiets als demografische transitie? In primitieve samenlevingen – reken daartoe ook de westerse landen tot aan de negentiende eeuw - zorgen een hoog geboortecijfer en een hoog sterftecijfer voor een min of meer constante bevolkingsomvang. Maar als de leefomstandigheden verbeteren – door betere voeding, hygiëne en gezondheidszorg - , dan daalt het sterftecijfer, terwijl het geboortecijfer onveranderd hoog blijft. De bevolking groeit in hoog tempo.
Die groei zet door, ook als gezinnen aan geboortebeperking gaan doen: het hoge geboortecijfer uit een eerdere fase zorgt voor grote aantallen vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Pas als na verloop van tijd de effecten van geboortebeperking merkbaar worden, zal de bevolkingsomvang zich stabiliseren. Het aantal mensen zal dan wel veel groter zijn dan bij de start van de demografische transitie. Uiteindelijk zal het geboortecijfer zakken, zelfs tot onder het vervangingsniveau, maar de bevolkingsdruk zal onverminderd groot blijven.

De kikker in de mens ligt er niet wakker van. Hij heeft al eerder doemdenkers en onheilsprofeten voorbij zien komen: Thomas Malthus, de Club van Rome, Paul Ehrlich, Al Gore en John Gray. De machtigen der aarde en de wetenschappers zullen vast wel weer een oplossing bedenken, al is het met kernenergie of genetisch gemanipuleerde gewassen. Zolang er maar stroom uit het stopcontact komt en de schappen in de supermarkt vol liggen. Migratiegolven, voedseltekorten, gebrek aan grondstoffen, milieuvervuiling, genocide, terrorisme en piraterij zijn geen zaken die om de hoek van de straat op de loer liggen. Wat de mens wél direct aan den lijve ervaart, zijn overlast op straat, verloedering van de wijk, verstedelijking, files en vakantiedrukte. Deze dreigingen ritselen wel in het struikgewas en vragen om een onmiddellijke reactie.

‘Ons land is vol, ten dele overvol.’ De koningin sprak deze woorden in de Troonrede van 1979. Tussen toen en nu zijn er bijna drie miljoen mensen bijgekomen. Als die bevolking louter zou moeten leven van ons grondgebied, kunnen hooguit vier à vijf miljoen monden gevoed worden. ‘Ach wat,’ zegt de kikker in de mens, ‘Denk toch niet zo provinciaal, zo nationalistisch. We leven in een Europese Unie, we zijn wereldburgers, zie de voedselvoorziening en grondstoffenwinning als een mondiale aangelegenheid.’ Dat kan wel zijn, luidt het antwoord, maar de grenzen van de aarde zijn absolute grenzen. Zeven miljard welvarende mensen hebben drie à vier aardbollen nodig, en die zijn er niet.

Er zijn teveel mensen voor een leefbaar Nederland. Er is geen reden om tevreden te zijn met een geboortecijfer op vervangingsniveau. Het bevolkingsaantal moet terug, de leefbaarheid omhoog. De mensen die hier wonen, moeten in principe weer van hun eigen grond kunnen leven. Holland in het algemeen en de randstad in het bijzonder mogen niet uitgroeien tot een conglomeraat van megasteden die afhankelijk zijn van voedselvoorziening van buiten de grenzen en van vervuilende of levensbedreigende energiebronnen. Geen tweede Tokyo of Caïro. Ons land is vol, ten dele overvol, destijds met veertien miljoen en binnenkort met zeventien miljoen inwoners. Het land vergt een stevige rem op immigratie. Geen toelating van welvaartszoekers die onze ecologische voetafdruk verder vergroten. Het land vraagt om een lager geboortecijfer door afschaffing van financiële prikkels die het krijgen van kinderen aanmoedigen. Stedelijke gebieden mogen niet uitbreiden ten koste van de landelijke omgeving. De aanslag die personen- en goederenstromen plegen op het landschap, de fossiele energie en het milieu moet worden verminderd. Geen uitbreiding of verbreding van het wegennet. Het Nieuwe Werken moet vermijdbare verplaatsing van personen voorkomen; afname van lokale producten en diensten moet worden gestimuleerd. De angst voor de gevolgen van vergrijzing mag niet leiden tot aantrekken van nieuwe arbeidskrachten van buiten. Daardoor schuiven we het probleem alleen maar voor ons uit: al die nieuwe arbeidskrachten worden ook een keer oud. Volwassen mensen moeten zich als volwassenen leren gedragen en in hun levensavond niet vervallen tot een hulpeloze kindsheid, maar de verantwoordelijkheid voor hun levensloop nemen. Niemand wil als Alzheimerpatiënt vegeteren, maar ook in dat opzicht lijkt de mens een kikker die maar rondzwemt in de ketel tot het te laat is.

Jan van Weeren
www.janvanweeren.nl


Om kosten te besparen probeert het bestuur van de stichting van zoveel mogelijk donateurs en belangstellenden het e-mailadres te krijgen. Een vriendelijk verzoek aan u om bijgaand kaartje in te vullen en te voorzien van uw e-mailadres. Heeft u geen e-mailadres en heeft u dit kaartje al eerder ingevuld, dan kunt u dit verzoek als niet gedaan beschouwen.


VERZOEK
Het bestuur van de Stichting is op zoek naar vrijwilligers die energie willen steken in onze organisatie.


NATIONAL GEOGRAPHIC
Eind 2011 wordt de zevenmiljardste wereldburger verwacht. Dit is reden voor het maandblad om overbevolking een jaar lang tot hoofdthema te maken. In het januarinummer staat het artikel Zeven miljard – Kan onze planeet het groeiend aantal wereldburgers aan? van Robert Kunzig, met indrukwekkende foto’s en zowel verhelderende als beangstigende grafieken.
Hoofdredacteur Aart Aarsbergen schrijft in zijn voorwoord: ‘Maar ook op kleine schaal, in mijn eigen wereld, heb ik de invloed van de snelle bevolkingstoename kunnen waarnemen. Dorpen en steden in het Groene Hart zijn aaneengegroeid, weilanden zijn opgeslokt door nieuwbouwwijken en industrieterreinen, natuurgebieden zijn doorsneden door brede stroken asfalt, en in de lucht hoor ik bijna permanent het geraas van vliegtuigen. In mijn leven is het inwonertal van Nederland gestegen van een 10 tot 16,7 miljoen (november 2010).’
Het maartnummer bevat naast de prachtige poster Het gezicht van Zeven miljard het artikel Antropoceen – We bouwen steden, stoten gassen uit en veranderen de aarde van Elizabeth Kolbert.


Overbevolking

Mijn treurig land
Van veel en vol,
Van vies en vuil,
Van vlak en nat,

Uw bodem daalt,
Uw water stijgt,
Uw nachten zijn vol licht,
Uw dagen zijn geteld.

Een toekomst met
Een eind in zicht.
Waar ligt uw taak,
Waar ligt uw plicht?

Paul Gerbrands

(vrij naar De Genestet)


VERZOEK
Als u een artikel heeft voor onze site of nieuwsbrief, stuurt u dat dan naar ons op via mail of per post.

 

dinsdag, 27 december 2011 10:15

Nieuwsbrief december 2011

WORDT DE AARDE ONBEWOONBAAR VERKLAARD?

Veertig jaar geleden verscheen Grenzen aan de groei. De schrijvers waarschuwden voor een doodlopend maatschappelijk stelsel dat gebaseerd is op economische groei die wordt aangewakkerd door consumptie. Toen al vonden mensen dat de rekening van overconsumptie niet mocht worden doorgeschoven naar hun kleinkinderen, maar nu, bijna een halve eeuw later, zijn die kleinkinderen groot en dreigt voor hen een planetaire roodstand: hun kredietlimiet is nagenoeg overschreden. Straks kunnen ze niet meer pinnen, want er staat hoegenaamd geen tegoed meer op hun rekening. Het natuurlijk kapitaal van de aarde raakt uitgeput, de bodem van Gaia’s schatkist is in zicht, en met steeds meer pinnende wereldburgers is de limiet bereikt, namelijk de grens van wat de aarde kan leveren aan grondstoffen, voedsel en schoon water en wat zij kan absorberen aan vervuiling, waaronder CO2.

Nu ligt er het boek van Paul Gilding, The Great Disruption (De grote breuk) in de winkel. Ondanks een halve eeuw discussie over de grenzen die de aarde stelt aan verdere economische groei – door de eindigheid van haar natuurlijke hulpbronnen en haar gelimiteerde vermogen om water, bodem en atmosfeer te zuiveren – is er geen kentering ingetreden. Wie zou daarvoor moeten zorgen? ‘Regeringen die willen worden herkozen, moeten welvaart c.q. economische groei leveren en ieder besluit daaraan ondergeschikt maken. De verdragen van Kyoto en Kopenhagen spreken wat dat betreft boekdelen. Laat banken niet omvallen. Pomp geld in zwakke economieën, maar hou ze in hemelsnaam op gang. De gewone burger zegt: ’t Zal mijn tijd wel duren. Er komt vast wel een oplossing. Ze zijn zo knap.’ Intussen worden we geconfronteerd met toekomstige problemen (CO2-reductie, energieverzorging, waterhuishouding, voedselvoorziening) en tegelijkertijd met de gevolgen van wangedrag in het verleden (overbevolking, klimaatverandering, kredietcrisis, overbevissing, ontbossing). Zolang we niet goed weten wat we ermee aan moeten, zullen we die problemen bagatelliseren of zelfs proberen te ontkennen.


Door onze laksheid worden we binnenkort overrompeld door een nieuwe crisis, aldus Gilding. Eerst zullen onze economieën instorten, ondanks verwoede pogingen van de overheden om het tij door wanhopige stimuleringsmaatregelen te keren. Pas daarna zal de wereld inzien dat er iets anders moet gebeuren. Drastisch ingrijpen moet de rampspoed van klimaatverandering voorkomen. Niet het einde der tijden, maar wel dat van het consumentisme is in zicht. De ondertitel van het boek luidt dan ook: Waarom de klimaatcrisis ons van koopzucht geneest en een nieuwe wereld laat ontstaan.

De aarde is vol, de aarde is bijkans uitgewoond. We kunnen geen zeven en straks zeker geen negen miljard mensen laten meedraaien in een groei-economie. We kunnen zelfs lang niet iedereen een duurzaam bestaansminimum verschaffen. De bronnen raken uitgeput. Een verontrustend feit is dat de voedselproductie per hoofd van de wereldbevolking niet groeit. Bij een toenemende welvaart in een aantal landen en een explosief groeiende wereldbevolking moet dat elders op aarde tot structurele voedseltekorten leiden.

Gilding pleit voor een herinrichting van de samenleving, zonder materiële statusverschillen en een herverdeling van bezit en inkomen. Zijn boek is vlot geschreven, in spreekstijl, de boodschap wordt veelvuldig herhaald met gewiekste retorische trucjes en eindigt met de heilsboodschap van een dominee. Gilding is milieuactivist, had de jaren de leiding van Greenpeace International en was directeur van een bedrijfsadviesbureau voor duurzaam ondernemen. Het boek is Engelstalig en kost € 24,95
Jan van Weeren

VERZOEK

Wilt u ons helpen met het drukken van de kosten door ons uw e-mailadres te sturen?

NOG STEEDS EEN ANBI

In de maand september heeft de stichting een bedrijfsbezoek gekregen van de Belastingdienst. Deze dienst bepaalt of een instelling in Nederland wel of niet de ANBI-status krijgt of behoudt. Als die status wordt toegekend, is de instelling dus een Algemeen Nut Beogende Instelling.
De stichting kan volgens de Belastingdienst de ANBI-status behouden. Dat is goed nieuws. Niet alleen voor de stichting omdat haar doel wordt gezien als maatschappelijk belangrijk, maar ook voor de donateurs omdat hun donaties fiscaal voordeel kunnen bieden. U kunt over dit voordeel meer lezen in de Nieuwsbrief van oktober 2009 die ook op de website is te vinden.

Wilbert van Eijck, penningmeester

RED EEN KIND OF RED DE AARDE
Een artikel in een krant in september 2011 met de kop “Wereldwijde kindersterfte daalt sterk” roept bij u misschien geen gemengde gevoelens op. Bij ons wel. Enerzijds kunnen we positief zijn over de huidige medische kennis, waardoor er minder kinderen sterven aan vermijdbare ziekten. Anderzijds zorgen deze ingrepen ervoor dat de wereldbevolking nog meer en nog sneller toeneemt. Door het optreden van de Wereldgezondheids-organisatie en Unicef zijn er in een decennium miljoenen kinderen in leven gebleven. Wie dragen nu bij aan de overbevolking: de genoemde organisaties of de kinderen?

Die organisaties natuurlijk, want die kinderen hebben niets te willen. En het redden van kleine kinderen heeft ook nog eens een hoog moreel gehalte. Wie wil er nu een kind zomaar laten sterven? Dat doen we niet; we grijpen in. Maar het neveneffect van dat ingrijpen is versnelde bevolkingsgroei. Of de geredde kinderen in een leefbare wereld terecht komen, zult u van die organisaties niet horen. En geboorteregeling is in die kringen niet bespreekbaar.

Als zo'n organisatie weer eens bij u aanklopt voor een financiële bijdrage, kunt u haar vragen wat zij doet aan het bovengenoemde dilemma. Blijft zij alleen maar kinderen redden en daardoor bijdragen aan overbevolking? Of ziet ze ook een mogelijkheid om het aantal geboorten te laten dalen? Misschien is er een keurmerk nodig dat aangeeft dat dergelijke organisaties op een verantwoorde manier de kindersterfte beperken, maar ook de bevolking niet doen groeien.                                     
Wilbert van Eijck

OM OVER NA TE DENKEN


In 2000

 

 

Naar verwachting in 2050

6 miljard

Mensen

9 miljard

1 miljard

Telefoons

12 miljard

500 miljoen

Auto’s

1,1 miljard

300 miljoen

Computers

2,3 miljard

10.000

Luchthavens

21.000

500

Satellieten rond de aarde

1700

2500

Neushoorns

0

1200

Pandaberen

200

22.000

Leeuwen

2000

1000

Blauwe vinvissen

0

HOE VERDER ZONDER OORLOG
Oorlogen komen in Europa steeds minder voor. Ze waren lang een belangrijke oorzaak van de vernietiging van alles wat mooi en lelijk was. In de laatste twee wereldoorlogen kwamen miljoenen mensen om het leven. Er was schaarste aan voedsel, grondstoffen en gebruiksgoederen. Nu leven wij in vrede, we leven langer, krijgen nog steeds kinderen, maken gebruik van een groeiend arsenaal aan producten en verbruiksgoederen, meer dan onze voorouders ooit voor mogelijk konden houden.


De noodzaak tot het opnieuw inrichten van onze samenleving ontbreekt. Wij en onze politici gaan op de ingeslagen en uitgesleten paden verder. Alleen schaarste, bijvoorbeeld ten gevolge van een ramp, kan ons nog dwingen onze samenleving opnieuw in te richten. Dat kan een tekort aan grondstoffen, geld of voedsel zijn, maar ook een teveel aan mensen die het voortbestaan van onze samenleving in gevaar brengen. Je zou verwachten dat de politiek daar rekening mee houdt.

Vasthouden aan ons leefpatroon met zoveel overconsumptie door zoveel mensen met zoveel eisen op dit kleine stukje land dwingt ons tot keuzes. Er moeten harde noten gekraakt worden. Er zullen structuren compleet afgebroken moeten worden, want dan kunnen wij op de ruïnes ervan iets nieuws bouwen. Immigratiebeperking alleen volstaat niet meer. Ook boetes uitdelen en bijzondere belastingen heffen om mensen op andere gedachten te brengen, hebben geen effect.

Het kan nog heel spannend worden, als wij Nederlanders, als notoire dijkenbouwers straks moeten erkennen dat de zee ons land toch voor een substantieel deel heeft teruggenomen. Dan zitten we nog dichter op elkaar en is kleinschaligheid, de voorwaarde voor een duurzame samenleving, nog verder weg. Dan zijn alle dorpen omgebouwd tot middelgrote steden en gaat iedere treinreis langs geluidswallen, betonnen muren en door tunnels. Voor een bezoek aan uitgestrekte natuurgebieden moeten we eerst langdurig in de file zitten om daarna pas te kunnen zien hoe het hier ook had kunnen zijn.
Paul Gerbrands

DONATIE 2012
Op het einde van dit kalenderjaar vragen wij u om een bijdrage als tegemoetkoming in de kosten die de stichting de Club Van Tien Miljoen maakt. Ook indien u de digitale nieuwsbrief ontvangt, krijgt u deze keer een acceptgiro per post, indien uw adresgegevens bij ons bekend zijn. Daar zit dan automatisch ook eenmalig de papieren nieuwsbrief bij. U kunt natuurlijk zelf uw manier van betalen kiezen.

dinsdag, 20 maart 2012 13:37

Nieuwsbrief maart 2012

 ISSN: 1566-8606

 

Jaargang 18, nummer 1, 2012

BEVOLKINGSAMENDEMENT IN DE AMERIKAANSE GRONDWET

De Stichting ontving een brochure uit de Verenigde Staten waarin het voorstel wordt gedaan om het recht op kinderen in de grondwet te verankeren. In het verleden hebben de stichters van de Verenigde Staten een beperkt aantal bevoegdheden in de grondwet toegekend aan de nationale regering, het Congres. In totaal zijn het er dertien: belastingheffing voor algemeen welzijn en defensie, het afsluiten van leningen ten behoeve van het nationaal belang, vaststellen van algemene voorwaarden voor de naturalisatie van burgers, uniforme regels bij faillissementen, munten van geld, bepalen van maten en gewichten, straffen bij valsemunterij, zorgen voor het postverkeer, beschermen van auteursrecht, instellen van rechtbanken, bestraffen van piraterij, uitgifte van kaperbrieven (!) en het in stand houden van een leger en vloot. Deze bevoegdheden vallen buiten die van de afzonderlijke staten.
Burgers van de Verenigde Staten moeten hun nationale regering de bevoegdheid geven om overbevolking tegen te gaan, aldus de brochure. Bij een groeiende bevolkingsdruk ligt het voor de hand dat om nationale maatregelen wordt gevraagd, maar deze vallen buiten de bevoegdheden van het Congres. Vóórdat echter sprake kan zijn van een uitbreiding van die bevoegdheden, dienen burgers hun eigen rechten te vestigen. De brochure stelt daarom een concreet amendement op de grondwet voor waarin dit wordt geregeld.

In het voorgestelde amendement wordt het recht van elke burger vastgelegd om zich als mens eenmalig te reproduceren. Dit recht moet kunnen worden uitgeoefend en mag niet door de overheid worden ingeperkt, bijvoorbeeld door het heffen van belastingen, het verbieden van vruchtbaarheidsbehandelingen of gedwongen sterilisatie. Als een ouder niet in staat is om voor een kind te zorgen, moet de staat deze zorg overnemen. De staat kan de ouder echter nooit het recht ontzeggen om het kind te krijgen.


Een heterostel heeft dus het recht om zich te reproduceren door twee kinderen te krijgen, één ter vervanging van de vader en één ter vervanging van de moeder. Een vrouw heeft het recht om meer dan één kind ter wereld te brengen, zolang een man bereid is om een volgend kind van die vrouw te erkennen. Door zijn recht op reproductie is hij daartoe bevoegd. Hij kan dit recht echter slechts één keer uitoefenen.
Het reproductierecht kan aan de staat worden vervreemd, bijvoorbeeld door mensen die kinderloos willen blijven. De staat kan dat recht dan overdragen aan anderen, maar hoeft dat niet te doen. Op die manier kan de bevolkingsdruk worden verminderd. Reproductierechten kunnen door de staat worden overgedragen als bijvoorbeeld ouders een kind op latere leeftijd verliezen of als er een ernstig gehandicapt kind wordt geboren. Ook kan worden gedacht aan het verhogen van het geboortecijfer bij etnische groeperingen die met uitsterven worden bedreigd; dat geldt bijvoorbeeld – in de Amerikaanse situatie – voor bepaalde indianenstammen. Bij overtreding van zijn of haar reproductiebevoegdheid is de betrokkene strafbaar. Hiervoor kunnen boetes worden opgelegd.

De Stichting De Club van Tien Miljoen neemt geen standpunt in ten aanzien van het Amerikaanse voorstel, maar heeft wel een aantal overwegingen:

  1. Is het absurd dat op een overbevolkte aarde, waar vooral welvarende landen onevenredig beslag leggen op natuurlijke hulpbronnen en bijdragen aan vervuiling, een inwoner van zo’n land zich in principe één keer mag vervangen? Waarom zou hij of zij onder de gegeven omstandigheden het recht hebben om zich onbegrensd te vermenigvuldigen?
  2. Begin dit jaar stond op de voorpagina van een grote Nederlandse krant de kop ‘Minder opvang, minder kinderen’. In het bijbehorende artikel werd bericht dat jonge echtparen het krijgen van kinderen om financiële redenen steeds langer uitstellen.
    Dit bericht stemt tot nadenken. Het is de vraag of een kinderwens de speelbal mag zijn van bezuinigingsmaatregelen. Uitstel van het krijgen van kinderen heeft negatieve gevolgen, zoals ongewenste kinderloosheid en gecompliceerde zwangerschappen. Is dan het wettelijk vastleggen van het recht op één kind niet eerlijker dan het krijgen van kinderen afhankelijk te maken van fluctuerende positieve of negatieve financiële prikkels en/of persoonlijke rijkdom?
     

Reacties op het Amerikaanse voorstel worden op prijs gesteld.

Jan van Weeren

 

BASIC INSTINCTS

De Club van Tien Miljoen ijverde oorspronkelijk, zoals de naam al aangeeft, voor een reductie van de Nederlandse bevolking naar tien miljoen inwoners. Inmiddels blijkt uit de inhoud van de Nieuwsbrieven en de Website van de stichting dat ook steeds meer aandacht wordt besteed aan de omvang van de wereldbevolking. Het is echter moeilijk hiervoor exacte streefgetallen aan te geven, omdat overbevolking niet alleen wordt veroorzaakt door het aantal inwoners maar ook door de omvang en de aard van de hoofdelijke consumptie en productie. Overbevolking wordt dus ook beïnvloed door economische activiteiten.
In een Economie-katern van NRC Handelsblad werd op 25 augustus 2011 aandacht besteed aan de ideeën van de Amerikaanse gedragseconoom Dan Ariely, die zich afzet tegen het geloof van economen in de vrije markt. Zijn stelling is dat een volledig vrije markt geen waarborgen heeft tegen het irrationele gedrag van de mens. Menselijke instincten zoals hebzucht, luiheid en trots hebben alle invloed op de economische beslissingen en opvattingen van consumenten en producenten.

In mijn boekje Stop Growth Now !!, waarvan een korte recensie op de Engelstalige website van de stichting is opgenomen, heb ik ook reeds gepleit voor het aan banden leggen van enkele menselijke basisinstincten. De belangrijkste daarvan is de neiging tot overconsumptie. Zoals alle diersoorten heeft de mens steeds maximaal geconsumeerd als voedsel zich aandiende, om een eventuele volgende periode van schaarste te kunnen overleven. Bij gezellige dieren, zoals de mens, diende deze maximale consumptie ook om fysieke en psychische kracht te verwerven, waardoor men zich als sterkste en eventueel als leider in de groep kon manifesteren. In onze moderne wereld is geld de belichaming hiervan geworden, omdat men met geld niet alleen fysieke goederen, maar ook minder stoffelijke zaken zoals aanzien, macht, zekerheid, veiligheid, comfort en sex kan verwerven. Het individuele streven naar de maximale bevrediging van deze materiële en immateriële behoeften is een diepgeworteld basisinstinct. Het is de oorzaak van overconsumptie en milieuvervuiling.

Een ander menselijk instinct is de behoefte tot manipuleren. Deze behoefte ontstond waarschijnlijk toen de voorouders van de mens ontdekten dat zij met hun handen meer konden doen dan het plukken van fruit en het klimmen in bomen. Geleidelijk ontwikkelde zich in hun hersenen een besturingssysteem voor deze zeer doelmatige lichaamsdelen. Men ging werktuigen maken, waarmee men zijn omgeving kon beheersen. Deze manipulatiedrift werd uiteindelijk ook gericht op de natuur, de medemens en de menselijke samenleving. Het is een typisch menselijk basisinstinct, dat ten grondslag ligt aan verschijnselen als prestatiezucht en overproductie.

Een derde voorbeeld van een basisinstinct is de neiging van de mens om zoveel mogelijk nakomelingen te krijgen. In vrijwel alle traditionele samenlevingen wordt het hebben van veel kinderen gewaardeerd als een teken van viriliteit en als een verzekering voor de toekomst van de gemeenschap.  In onze moderne westerse welvaartstaten wordt dit basisinstinct geleidelijk overschaduwd door de eisen van extreme consumptie en productie, die een hoog kindertal minder gewenst maken. In andere delen van de wereld neemt de bevolkingsdichtheid echter nog steeds onrustbarend snel toe.

Om te komen tot een stabiele samenleving, waarin welvaart zonder economische groei en zonder bevolkingsgroei heerst, zullen de hierboven genoemde basisinstincten van de mens aan banden moeten worden gelegd. Het betekent dat de vrije markt vervangen moet worden door een geleide markteconomie, gebaseerd op rationele overwegingen. Het betekent ook dat vrijheden van individuen en bedrijven zullen moeten worden opgeofferd aan de toekomst van de menselijke samenleving, het milieu en de natuur.

Arie Kamphorst, oud-docent aan de Universiteit Wageningen

dinsdag, 14 augustus 2012 20:06

Nieuwsbrief september 2012

 ISSN: 1566-8606

 

Jaargang 18, nummer 2, 2012

EEN NOODKREET UIT 1957

Volk van Nederland: Geboortebeperking? Met deze kop richtte Ir. Steven Brandt zich in 1957 in een ‘wekroep’ – u leest het goed, ‘wekroep’, geen ‘werkgroep’ - tot alle Nederlanders. In 1907, dus 50 jaar geleden, telde ons land 5½ miljoen inwoners; nu 11 miljoen, zo constateert hij. In 50 jaar is onze bevolking dus verdubbeld, ondanks het teruggaande geboortecijfer. Brandt trekt de lijn door: iedere vijftig jaar een verdubbeling. Hij komt tot de slotsom dat in 250 jaar ‘geheel ons land bebouwd zal zijn als Amsterdam.’
Nu zijn we inmiddels ruim vijftig jaar verder dan 1957. We weten dat zijn vrees ongegrond was: een verdubbeling heeft niet plaatsgevonden, ook al is meer dan de helft van die 11 miljoen van 1957 erbij gekomen en zitten we momenteel met 17 miljoen op een kluitje.

Wereldbevolking: Vervangingsniveau?
Bekijken we de zaak mondiaal, dan is de wereldbevolking tussen 1957 en nu wél veel meer dan verdubbeld: van drie miljard naar zeven miljard, ook weer ondanks het teruggaande geboortecijfer. De vraag is hoe de aanwas verder zal verlopen: een door Brandt gevreesde verdubbeling in vijftig jaar, dus 14 miljard in de tweede helft van deze eeuw, of ‘slechts’ een vermeerdering met de helft, zoals in Nederland na 1957. Dan zouden we op ruim 10 miljard wereldburgers uitkomen. In Nederland lijkt zich de bevolkingsomvang te stabiliseren. Als er geen grote aantallen immigranten bij komen, blijven we hangen op rond 18 miljoen en zakken vervolgens daaronder. De wereldbevolking blijft vermoedelijk steken op circa 10 miljard en zal daarna mogelijk langzaam iets afnemen. In een groeiend aantal landen nadert het geboortecijfer het vervangingsniveau van twee kinderen per ouderpaar, in ruim twintig landen ligt het er zelfs onder. Tóch groeien we nog een tijdje door, omdat er heel veel vrouwen in de vruchtbare leeftijd op aarde blijven rondlopen. Zelfs als die allemaal slechts twee kinderen krijgen, schiet de bevolking omhoog. Maar op een gegeven moment is dit ‘naijleffect’ voorbij en blijven we hangen op 10 miljard.

Een zucht van verlichting?
Ik citeer weer Steven Brandt uit 1957: ‘De aarde was rijk en schoon, maar een dermate voortwoekerende mensheid zal binnen afzienbare tijd alle aardse schatten opteren, al mogen er thans nog steeds nieuwe gevonden worden.’ Een visionaire blik. We blijven boren naar olie en gas, maar zullen op den duur alle bronnen van fossiele energie uitputten, of méér energie nodig hebben om die bronnen te exploiteren dan dat ze opleveren. Geen nood. Windturbines en zonnepanelen gaan in toenemende mate in het energiedeficiet voorzien. Om die energie echter te kunnen opvangen, opslaan, vervoeren, distribueren en uiteindelijk nuttig gebruiken, is een enorme hoeveelheid grondstoffen nodig voor machines, turbines, leidingen en kabels. Die grondstoffen, beton en metalen als ijzer, koper, nikkel, aluminium, molybdeen en zilver, moeten eerst nog gewonnen worden, en die winning wordt steeds moeilijker en duurder als gevolg van een toenemende behoefte aan energie. Voor een optimale benutting van zonne- en windenergie zijn ook nog eens zeldzame aardmetalen nodig. Die komen voor 95% uit China, dat de markt beheerst. Vraag is hoe je de noodzakelijke grootschalige investering in materiaal en energie ooit rond krijgt. Materiaalschaarste staat de oplossing van de energieproblematiek in de weg. Herwinning van materiaal uit bestaande producten kost veel energie en is allerminst behoeftedekkend. Ons bestaan is afhankelijk van de wereldmarkt, en daar ligt het hoofdprobleem. De behoefte aan voedsel, energie en grondstoffen stijgt onrustbarend in landen waar de economie groeit en gigantische mensenaantallen naar materiële welvaart streven – China, India, Brazilië. De toegenomen vraag in deze landen, de schaarste van de gewenste goederen en de monopolisering van vitale bronnen maakt dat straks op de wereldmarkt nog maar weinig te koop is voor andere economieën, die vervolgens niet meer rendabel kunnen produceren en exporteren.
De tekenen zijn onmiskenbaar. Australië, ooit geliefde bestemming van veel backpackers, wordt onbetaalbaar: de Australische mijnbouw is dank zij de grote mondiale vraag uiterst succesvol. Beleggers vluchten in Australische dollars, want die valuta stijgen in waarde. Anderzijds, en dat is vele malen erger, is er een grote vraag naar voedsel, zeker in Afrikaanse landen. Al hun grondstoffen, mineralen en zelfs landbouwgrond, moeten ze verpatsen om eten voor hun explosief groeiende bevolking te kopen. Als dan de oogsten op wereldschaal door droogte of overvloedige regen tegenvallen, is er geen enkele marge meer voor welvaartsverbetering. Uit alle bevolkingsstudies blijkt dat bij een toenemende welvaart de ooievaar minder vaak langskomt. Van alle landen ter wereld zit Afrika, vooral onder de Sahara, qua overbevolking het diepst in het slop. Zie ook op het Nederlandse gedeelte van onze site onder Artikelen de bespreking van het boek De Bevolkingsvalstrik in Afrika. www.overpopulationawareness.org/netherlands/nl/artikelen.html

Westerse uitbuiting van de wereld
Ruim 100 miljoen Ethiopiërs verbruiken nog geen fractie van het voedsel en de energie die 17 miljoen Nederlanders jaarlijks opmaken. Het zal dan ook niemand verbazen dat de Nederlandse ecologische voetafdruk aanzienlijk groter is dan die van de gemiddelde Ethiopiër: 1,13 versus 6,34 hectare per inwoner. Naarmate meer landen hetzelfde hoge niveau van welvaart krijgen, ontstaat op den duur een onoplosbaar probleem. Dan zal óf de welvaart naar beneden moeten, óf het aantal inwoners. Het is al erg genoeg dat de gemiddelde ecologische voetafdruk van de Nederlanders veel groter is dan de voetafdruk waarop zij recht hebben. Erger is het dat het grootste deel van die afdruk van 6,34 hectare in het buitenland wordt gezet, want zelf heeft het dichtbevolkte Nederland slechts één hectare biocapaciteit beschikbaar voor elke inwoner.

Consuminderen
De vraag is hoe we de vele monden in ons dichtbevolkte land kunnen blijven voeden en op een andere manier middelen van bestaan kunnen verwerven dan door een tanende exporteconomie. Antwoord: door de consumptiebehoefte terug te dringen. Dat kan op twee manieren: door het aanhalen van de broekriem, lees: drastisch bezuinigen en verpauperen – voor velen geen wenkend perspectief - , of door het reduceren van het aantal consumenten. Met minder mensen hebben we per persoon meer grond en andere natuurlijke hulpbronnen tot onze beschikking en zijn we minder afhankelijk van andere landen. We kunnen autonome, kleinschalige regionale economieën opbouwen waarin we zelf voor onze levensbehoeften zorgen.
Daarvoor moet de bevolkingsomvang wel drastisch terug. Momenteel leven we met 17 miljoen mensen op een oppervlak dat hooguit vier miljoen mensen kan voeden en onderhouden. Het geboortecijfer moet daarom fors omlaag.

Maatregelen
Op zijn minst moeten financiële prikkels die het krijgen en grootbrengen van kinderen aanmoedigen worden afgeschaft, c.q. kinderbijslag en gesubsidieerde kinderopvang. Vruchtbaarheidsbehandelingen mogen niet meer worden vergoed.
Ten tweede mag het inwonertal van Nederland niet toenemen door immigratie. Europese regelgeving op het gebied van vrij verkeer van personen en het asielrecht moeten worden opgeschort.
Bij economische krimp is het niet mogelijk om baangaranties te geven. In de plaats daarvan komt inkomens- of bestaanszekerheid, waarvoor uiteenlopende tegenprestaties worden gevraagd. Iedereen is in principe meervoudig inzetbaar.
Terugdringen van het geboortecijfer leidt onvermijdelijk tot vergrijzing. Veel mensen in de ‘pensioengerechtigde leeftijd’ blijven echter lang vitaal en kunnen heel goed zelfstandig leven. Zodra de oude dag echter een belasting wordt, moet ouderen tijdig de mogelijkheid worden geboden om vrijwillig een streep te trekken. Mensen mogen niet willoos tot de persoon verworden die ze nooit hadden willen zijn. Levensverlenging mag niet leiden tot een langer terminaal bestaan.

Tweede demografische transitie
Naast de eerste demografische transitie, waarbij in een aantal generaties de overgang wordt gemaakt van hoge geboorte- en sterftecijfers naar lage geboorte- en sterftecijfers, maar waarbij het bevolkingsaantal onverminderd hoog blijft, pleiten wij voor een tweede demografische transitie: terugdringen van het aantal inwoners van Nederland tot een aantal dat zelfstandig, onafhankelijk van mondiale tekorten en geopolitieke instabiliteit goed in zijn eigen onderhoud kan voorzien. Onze eerste ambitie was een aantal van tien miljoen Nederlanders, vandaar de naam van de ‘Club’. Thans wordt duidelijk dat we dit aantal op zijn minst moeten halveren.

Jan van Weeren

Welk plaatje komt eerst?

De bovenstaande vooroorlogse cartoon over de ontwikkeling van de auto werd ons door een begunstiger toegezonden. De afbeeldingen stemmen tot nadenken. De bedoelde betekenis is duidelijk: de ‘automobiel’, een door velen begeerd welvaartsproduct (plaatje 1) ontneemt de mens op den duur zijn levensruimte (plaatje 2). Asfaltering van Nederland, geluids- en stankoverlast, fijnstof, verwoesting van natuurlandschap en platgereden dieren zijn bij ons al lang een feit. In China en andere landen is de opmars van de auto inmiddels stevig gestart. Het westen spint er garen bij. Onze oosterburen exporteren hun Volkswagens en Mercedessen en vieren de gestegen verkoopcijfers met Blumen aus Holland. Maar ook China zal zich ‘een hoedje schrikken’ (zie het tweede plaatje) bij de toenemende smog in de grote steden en chronische indigestie van het wegennet.
De tijd is niet ver meer dat beide plaatjes van positie moeten veranderen en een nieuwe waarheid verkondigen: de druk van de auto zal drastisch gaan verminderen door onbetaalbare brandstofprijzen. Ook de elektrische auto rijdt niet op lucht en vergt dure energiewinning en distributie. Nog meer landbouwgrond aan de Derde Wereld onttrekken voor biobrandstof is ronduit misdadig. Air France/KLM lijdt een miljardenverlies ondanks de hogere omzet. Brandstofschaarste nekt eerst het luchtverkeer, daarna het wegtransport. Dan komt het tweede plaatje in beeld: de auto als museumstuk, door velen met een nostalgische blik bekeken.
Jan van Weeren

woensdag, 02 januari 2013 14:36

Nieuwsbrief januari 2013

 ISSN: 1566-8606

 

Jaargang 19, nummer 1, 2013

Opmerkelijk artikel uit onverwachte hoek
In The Wall Street Journal stond een voor die krant opmerkelijk artikel: ‘Myth of Perpertual Growth is killing America.’ Alle economen, ondernemers en politici verkeren in de ban van de mythe van aanhoudende groei, aldus het artikel. Daardoor blijven ze geloven in een toenemende globalisering en in een stijging van het Bruto Nationaal Product. Economen staan in dienst van instituties die het vooral gaat om kwartaalcijfers, jaarlijkse bonussen en verkiezingstermijnen. De mythe van de aanhoudende groei wordt aangewakkerd door een explosief groeiende wereldbevolking. Ondertussen raken de natuurlijke hulpbronnen van de aarde uitgeput. Studies in opdracht van de Verenigde Naties en het Pentagon voorspellen vanaf 2020 een onverzadigbare vraag naar natuurlijke hulpbronnen in een periode dat de wereldbevolking van zeven naar tien miljard mensen omhoogschiet.
Dat moet een keer spaak lopen. We zullen onze dwaling te laat inzien.

Kindersterfte
Steeds minder kinderen overlijden voor hun vijfde verjaardag. De kindersterfte is sinds 1990 bijna gehalveerd. Dat blijkt uit cijfers van VN-kinderorganisatie Unicef. In 1990 stierven wereldwijd ongeveer 12 miljoen jonge kinderen. Vorig jaar was dat gedaald naar 6,9 miljoen. Dat betekent dat elke dag 14.000 kinderen minder sterven dan in 1990. Een goed bericht? Het betekent wel een bevolkingsaanwas van ruim 5 miljoen kinderen per jaar.

Burgemeester Brussel over geboortebeperking
Kort voor de gemeenteraadsverkiezingen in België heeft de Brusselse burgemeester in een debat bepleit dat geboortebeperking bespreekbaar moet zijn in de strijd tegen overbevolking. ‘Zoveel mogelijk kinderen hebben is onverantwoord’, zegt Thielemans van de Parti Socialiste. ‘We hebben in Brussel veel gezinnen met zeven, acht kinderen. Die vragen een sociaal appartement, maar zulke appartementen bestaan gewoon niet. Het probleem vind je zowel bij islamitische, joodse als christelijke gezinnen.’ Het geboortecijfer stijgt in België het sterkst in het Brussels Gewest. In 2011 telde het meer dan 1,1 miljoen inwoners. Tegen 2060 zullen dat er 1,5 miljoen zijn.

Druppels op een gloeiende plaat
Eind november was de themaweek Hoezo armoede? van de samenwerkende Europese publieke omroepen. In alle omroepbladen zat een brochure met artikelen, onder andere een met ‘tips voor een druppeloffensief tegen de gloeiende plaat van de armoede.’ Ans van Strien vindt dat we onze schaarse goederen eerlijker moeten verdelen. Terecht stelt ze dat voor elke wereldburger 1,7 hectare aardoppervlak beschikbaar is (een mondiaal gemiddelde aan biologisch actieve oppervlakte), terwijl de Nederlander op grote ecologische voet leeft en gemiddeld 4,7 hectare gebruikt. Dus is ‘consuminderen’ de boodschap. Zet de verwarming een graadje lager. Gebruik een waterbesparende douchekop. Koop groenten van het seizoen en kies voor producten die niet ingevlogen zijn. Zet eens iets anders op tafel dan vlees. Vraag je af of je echt iets nodig hebt voor je iets nieuws koopt. Doe alle sjouwbare inkopen op de fiets. Laat de auto eens staan. Door strenge milieuregels wordt het voor rijke landen lucratief om biobrandstoffen te produceren. Daarvoor hebben ze palmolie en suikerriet (en soja en maïs) uit de Derde Wereld nodig. Dus worden lokale boeren van hun land gejaagd en stijgen de voedselprijzen.
Alle beetjes helpen, maar zonder drastische vermindering van de bevolkingsdruk blijven het druppels op een gloeiende plaat. Alleen een forse reductie van onze ‘aardebelasting’ zet zoden aan de dijk. We zijn in Nederland met te veel mensen; voor een duurzaam bestaan moet het aantal terug van 17 naar 3 à 4 miljoen. We ontkomen niet aan geboortebeperking, immigratiestop en emigratie.

Meisjeshuwelijken
Een ander artikel in de brochure bevat een lovenswaardig initiatief om de mondiale overbevolking af te remmen. De komende halve eeuw zal de groei van de wereldbevolking vooral voor rekening komen van onderontwikkelde landen, waar meisjes en vrouwen voor hun bestaan geheel en al afhankelijk zijn van de man. De organisatie Plan komt op voor meisjes die op zeer jonge leeftijd worden uitgehuwelijkt. Ze moeten van school af, worden tot seks gedwongen met een wildvreemde, vaak veel oudere man en krijgen kinderen op een leeftijd dat hun lichaam er nog niet aan toe is. Omdat ze zo jong zijn, blijven ze nog heel lang in de vruchtbare leeftijd en dragen ze excessief bij aan de groei van de wereldbevolking. Plan vecht wereldwijd voor een schoolopleiding van minimaal negen jaar. Opgeleide meisjes staan sterker in hun schoenen en kunnen later beter voorzien in hun levensonderhoud. Als vrouwen de gelegenheid krijgen een eigen inkomen te verwerven, zijn ze beter in staat zelf het moment en de frequentie van hun moederschap te bepalen en neemt het aantal kinderen sterk af.

Grote gezinnen?
De Club van Tien Miljoen werd opgeschrikt door een artikel in De Volkskrant. Steffart Buijs, vader van vijf kinderen, stelt dat een groot gezin ons allen een grote dienst bewijst. ‘In het licht van de vergrijzing en om toekomstige productiviteit te waarborgen zijn kinderen nodig. Zo eenvoudig is het,’ aldus Buijs. Maar zo eenvoudig is het niet. Grote gezinnen zijn niet de motor van de economie. Een gestaag groeiende economie is nodig om al die nieuwe kinderen aan werk en inkomen te helpen. Met minder mensen gaat de druk van de ketel en worden we minder afhankelijk van de wereldmarkt en van mondiale crises. Er zijn niet méér mensen nodig voor economische groei, economische groei is nodig als er steeds meer mensen komen! Buijs draait oorzaak en gevolg om.

‘Winner Take All’
Dit is de komische titel van een geweldig boek van Dambisa Moyo. De ondertitel luidt: China’s race for resources and what it means for us. Er zijn bijna 1,5 miljard Chinezen van wie een miljard nog in armoede leeft. Maar nergens groeit de middenklasse harder en daarmee de behoefte aan consumptiegoederen. China stroopt de wereld af naar grondstoffen en landbouwgrond. De van oorsprong Zambiaanse econome Moyo ziet de bui hangen: als straks een miljard Chinezen willen leven als mensen in het rijke westen, is de grondstoffenkoek snel op. China is op de komende schaarste beter voorbereid dan andere landen: in Latijns Amerika en Afrika worden in hoog tempo grondstoffen en landbouwgronden opgekocht. Daar komt bij dat China zelf over veel waardevolle mineralen beschikt zoals zeldzame metalen, die het land kan monopoliseren. Nieuwe crises door stijgende grondstoffen- en voedselprijzen liggen in het verschiet.
Laten we dus vooral minder afhankelijk worden van de wereldmarkt.

Hamburgers in het paradijs
Professor Louise Fresco, universiteits-hoogleraar van de Universiteit van Amsterdam, breekt in haar boek een lans voor intensivering van landbouw en veeteelt op wereldschaal, vooral om aan de toekomstige vraag naar vlees (bijvoorbeeld in China) te kunnen voldoen. Het is echter duidelijk dat hierdoor de milieudruk toeneemt. Intensivering leidt tot hogere CO2-uitstoot en afname van de biodiversiteit. Volgens Fresco is zowel inperking van de bevolkingsgroei als van de behoefte aan vlees onmogelijk.
In ons land bewijzen welvarende singles en kleine gezinnen die weinig of geen vlees eten het tegendeel.

Condooms geen optie
Natalie Righton, correspondente in Afghanistan, wordt door haar tolk Hamza gevraagd of zij niet voor zijn vrouw de anticonceptiepil uit Nederland kan meenemen. Hamza’s vrouw is negentien en net moeder van een tweede kind. Als dat zo doorgaat, worden het er twaalf, en voor zoveel kinderen kan Hamza geen opleiding bekostigen.
Als westerling heeft Nathalie toegang tot de beste medicijnen. Ze gaat samen met Hamza in Kabul op zoek naar een geschikte pil. De suggestie dat Hamza dan maar condooms moet gebruiken is voor hem absoluut geen optie. In een aantal apotheken vraagt Natalie om de pil voor eigen gebruik. De apothekers snappen zogenaamd niet waarom het gaat. Eén legt een zwangerschapstest op de toonbank. De vijfde apotheker stuurt haar door naar een obscuur winkeltje. De eigenaar stopt haar in het geniep een doosje met morning-afterpillen toe. Hij meent dat je die pillen best iedere dag kunt slikken. Uiteindelijk vindt Natalie in Nederland een arts bereid om Hamza’s vrouw de pil voor te schrijven zonder dat hij haar heeft gezien.
Een Afghaanse vrouw die anno 2012 wil zorgen dat ze geen twaalf kinderen krijgt, staat nog steeds voor een bijna onmogelijke taak.

donderdag, 03 oktober 2013 21:54

Nieuwsbrief mei 2013

 ISSN: 1566-8606

 

Jaargang 19, nummer 2, 2013

De Club Van Eén Miljard
Ooit sterft ons zonnestelsel de warmtedood. Dan is de mensheid op aarde al lang en breed uitgestorven. Voor een evacuatie naar planeet Kepler-69C moeten we eerst de natuurwetten veranderen. De vraag is hoe lang we de mensen hier nog een bestaan willen gunnen. Daarover gaat het nieuwe boek Wildgroei - Overbevolking en de ontwrichting van milieu en samenleving van emeritus hoogleraar Rob Hengeveld (Zwerk Uitgevers, ISBN 978 9077478509, 427 pp.)
Hengeveld kiest voor zijn boek een ecologische invalshoek. Leven vergt energie, zonder energie is er geen leven. Die energie komt uit voedsel. Ieder organisme is een mechanisme dat voor zijn energieproductie grondstoffen omzet in afval. Zo vertegen-woordigt ook Ieder menselijk individu een dagelijkse energiestroom van een bepaalde omvang, en dat geldt ook voor de infrastructurele organisatie die nodig is om deze energiestroom in stand te houden. Hengeveld wijst op de onthutsende realiteit dat in onze westerse samenleving slechts twee à drie procent van de mensen direct betrokken is bij de voedselproductie; de rest is overhead, een maatschappelijk waterhoofd dat als het ware teert en parasiteert op de primaire levensfunctie: voedselvoorziening. Deze ‘superstructuur’ gedraagt zich ook als een organisme dat hulpbronnen verandert in afval. Hij kan alleen maar blijven bestaan zolang de benodigde energie en mineralen in voldoende mate beschikbaar zijn en zal instorten zodra deze voorzieningen op raken. Ons bestaan is vrijwel volledig afhankelijk van fossiele brandstoffen. Die bron raakt echter uitgeput en de uitstoot van afvalstoffen brengt een temperatuurstijging op aarde teweeg die wellicht niet meer te stoppen is.
Om de uitputting en opwarming van de aarde te vertragen, kunnen we twee wegen bewandelen: creëren van alternatieve energiebronnen of het radicaal reduceren van onze energiebehoefte. Een eerste tijdwinst om als soort te overleven kan worden geboekt door het excessieve gebruik van eindige hulpbronnen terug te dringen. Dat kan ook weer op twee manieren: ten eerste door het verminderen van het aantal energievragers, dus mensen, en ten tweede door reductie van het energiegebruik. Stabilisering van de wereldbevolking bij een gelijkblijvend grond-stoffengebruik kan alleen maar leiden tot voortschrijdende uitputting van hulpbronnen en toenemende vervuiling. We moeten de wereldbevolking verminderen tot een aantal dat hier op de lange termijn duurzaam kan leven.
Een mogelijk criterium voor het maximale aantal mensen op aarde is het aantal dat een duurzaam bestaan kan leiden als een of meer van de essentiële hulpbronnen op zijn. In een scenario zonder olie en gas om ons van energie te voorzien zou de bevolking even groot moeten zijn als ze was voordat we die hulpbronnen gingen gebruiken, dat wil zeggen het bevolkingsaantal van omstreeks 1900, ongeveer een miljard mensen.
De enige manier om onze overleving en die van onze nakomelingen te rekken, is het onmiddellijk en drastisch reduceren van hun aantal. Maar misschien wilt u niet leven in een wereld waarin het recht op overleven van de soort prevaleert boven het recht op kinderen. Bedenk dan wel dat in zo’n wereld misschien noch u, noch uw kinderen kunnen overleven. De keuze is tussen fertiliteit en mortaliteit. (Jan van Weeren)

Willen we effectief besparen op energie en hebben we daar echt iets voor over?
Door de media wordt voortdurend de indruk gewekt, dat het energieprobleem op termijn zal worden opgelost. Verhalen over waterstof-economie, windmolenparken, kernfusie, zonne-energie, golfslagenergie, getijden-centrales, geothermische energie en elek-trische auto’s gaan er bij de mensen in als koek. ‘Ze vinden er vast wel wat op. Je legt de Sahara toch gewoon vol met zonnepanelen? Het zal mijn tijd wel duren met de fossiele energie. Uiteindelijk wordt toch alle energie duurzaam opgewekt’ luiden de gebruikelijke reacties.
En inderdaad: de hoeveelheid zonne-energie die jaarlijks op de aarde wordt ingestraald, is 8000 keer meer dan het jaarlijkse wereldenergieverbruik. Maar de hoeveelheid zonne-energie die in 2009 werd ‘geoogst’ dekte slechts 0,1 procent van de wereld-productie van elektriciteit. Aan de andere kant raken fossiele brandstoffen in een angst-aanjagend tempo op. Het wereldverbruik van aardolie is meer dan 100 miljard liter per week, terwijl de wereldbevolking in dezelfde week met 1 miljoen mensen toeneemt. Men hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat het nog deze eeuw spaak zal lopen. Duurzame energie komt veel te laat om in de mondiale behoefte te voorzien – nog afgezien van de vraag of er genoeg grondstoffen en energie voorhanden zijn om de nodige installaties te bouwen. Overheden proberen tijd te winnen door iedereen te vragen zijn steentje bij te dragen bij de beperking van energieverbruik. De natuurkundige David Mackay legt echter in Sustainable Energy – without the hot air uit dat er heel, heel veel moet gebeuren. Mackay: ‘Als iedereen alleen maar een beetje doet, dan zullen we heel weinig bereiken.’
Er zijn mensen die in de winkel geen papieren tasje willen ‘vanwege het milieu’. Diezelfde mensen krijgen wel elke week een paar kilo papier in de brievenbus aan folders, reclame en kranten. Op de top tien van besparingsmaatregelen staat het uitschakelen van je telefoonoplader als je je mobieltje niet gebruikt. Dit bespaart per dag 0,01 kWh, wat overeenkomt met de energie die een rijdende auto per seconde verbruikt. Zo willen besparen lijkt op ‘het leeghozen van de Titanic met een theelepeltje,’ aldus Mackay. Wat dus veel meer zoden aan de dijk zet, is het afschaffen van de auto. Dat levert meteen een energiebesparing van zo’n 30% per huishouden op. Maar krijg mensen maar eens zover dat ze vrijwillig hun auto opgeven.
Geboortebeperking is een veel effectievere oplossing voor het energieprobleem dan (mondjesmaat) besparen. Het energieverbruik daalt met het aantal verbruikers, en daarvan zijn er in de wereld en zeker in Nederland veel te veel. Ik hoorde lang geleden iemand voor de radio zeggen: ‘Nederland is nog lang niet vol’. Mijn gedachte was toen onmiddellijk: ‘Moet dat dan? (Jan van Staveren)

Een wereld zonder honger?
De vraag rijst hoelang onze planeet het groeiend aantal mensen kan blijven voeden, zeker als in 2050 de wereldbevolking is gestegen tot 9 miljard en het aantal vleeseters en zuivelconsumenten sterk is toegenomen. Paul Ehrlich, bekend van zijn geruchtmakende boek The Population Bomb uit 1968, laat weer van zich horen. Hij denkt dat het steeds moeilijker zal worden grootschalige hongersnoden te vermijden. Deze vormen één van de grootste bedreigingen van de wereld. Naar Ehrlichs mening wordt het voedsel-probleem onderschat. Een tekort aan micronutriënten zou nog eens twee miljard mensen extra kunnen treffen. Tekorten aan mineralen in het dagelijks voedsel van onze welvarende westerse wereld zijn al geconstateerd.
Een stuk optimistischer is Rudy Rabbinge, emeritus universiteitshoogleraar van Wageningen. ‘Moeder Aarde heeft volop potentie om meer dan voldoende voedsel te produceren, ook als alle negen miljard bewoners dagelijks een stukje vlees eten,’ stelt hij in een interview in de Volkskrant. Hij verbindt zijn optimisme wel aan een aantal voorwaarden. ‘Biologische landbouw kunnen we wel vergeten. Dan kun je maar de helft van de wereldbevolking voeden en moet je van veel natuur weer landbouwgrond maken. Laten we dus alsjeblieft kunstmest en bestrijdingsmiddelen niet in de ban doen en ze zorgvuldig gebruiken.’
Maar bestrijdingsmiddelen zijn producten van de petrochemische industrie. We weten dat olievoorraden op raken. Nog nijpender is het dreigend tekort aan kunstmest. Fosfaat is daarvan de grondstof, dus ontstaan spanningen over de vraag wie over de slinkende voorraad kan beschikken. Gelet op de schaarste moet Europa haar afhankelijkheid van grondstoffen van elders verminderen. Een oplossing voor het fosfaatprobleem kan herwinning uit mest zijn. Ons gigantische mestoverschot uit de veehouderij lijkt ineens goud waard.
Echter, herwinning van fosfaat uit mest kost veel nieuwe energie en het fosfaat komt grotendeels uit geïmporteerde soja. Deze soja gaat weer ten koste van landbouwgrond van andere landen en maakt ons opnieuw afhankelijk. In feite zijn we zo weer terug bij af.

Meisjes in Kenia
In Kenia worden veel jonge meisjes tegen hun zin uitgehuwelijkt. Ze komen in het bezit van een veel oudere man die hun bewegings-vrijheid beperkt en hen niet zelden mishandelt. De meisjes raken snel zwanger en krijgen kind na kind. Gedwongen huwelijken en de acceptatie van geweld en misbruik zijn in veel Afrikaanse gemeenschappen de belangrijkste obstakels voor de ontwikkeling van meisjes. Kenia telt een van de hoogste aantallen kindmoeders ter wereld. Drie op de tien meisjes jonger dan achttien hebben een baby en zien hun schooltijd vroegtijdig afgekapt, volgens een studie onder leiding van de voormalige Britse premier Gordon Brown.
[Nieuwsbrief Plus onder www.overbevolking.nl]

woensdag, 16 oktober 2013 14:59

Nieuwsbrief oktober 2013

 ISSN: 1566-8606

 

Jaargang 19, nummer 3, 2013

De Stichting wil het aantal bestuursleden uitbreiden. Belangstellenden, M/V, jong of oud, wordt verzocht een berichtje met beknopte motivering en CV te sturen via de mail of de post.

 

Verandering op tilt?

De wereld lijkt het licht te zien. Het is of het besef doordringt dat overbevolking de oorzaak is van heel veel rampspoed, en dat de oorzaak van die ellende moet worden aangepakt en niet alleen de gevolgen. Het gaat er niet om de gevolgen van overbevolking te bestrijden, zoals stijgende CO2-uitstoot, voedselschaarste of watertekorten, maar het is zaak de overbevolking zelf terug te dringen. Ging de documentaire An Inconvenient Truth van Al Gore nog enkel over de klimaatcrisis als schadelijk gevolg van menselijk handelen, zijn laatste boek Onze toekomst – Zes krachten die onze wereld veranderen ziet de groeiende wereldbevolking in combinatie met haar consumptiegedrag als een wezenlijke bedreiging voor het leven op onze planeet. De kunstenares Tinkebell liet zich onlangs publiekelijk steriliseren vanwege een mondiaal gebrek aan fosfaat voor kunstmest en daarmee aan voedsel voor de wereld-bevolking. Wie wil er nog kinderen als er straks voor al die monden geen eten meer is? De Duitser Achim Wolf verzamelt handtekeningen voor een petitie aan de Verenigde Naties om wereldwijd sterilisatieprogramma’s in te voeren. Onmenselijk? Kinderen op een wereld zetten waar tekorten aan water en voedseloorlogen aan de orde van de dag zijn is pas echt onmenselijk.

Zelfs in ons rijke westen ziet men de voordelen in van minder mensen. Een journalist van een landelijk ochtendblad geniet van de rust in Nederland tijdens de vakantieperiode als miljoenen landgenoten naar het buitenland zijn vertrokken. Hij wil ze liever niet terugzien. Serieuzer zijn zijn collega’s in de zaterdag-bijlage van dezelfde krant. Ze laten vooraanstaande demografen aan het woord die constateren dat bevolkingskrimp absoluut geen ramp is. Bij een groeiende bevolking moet voor steeds meer mensen werk worden gecreëerd, en als de welvaartskoek niet groeit, wordt dat steeds moeilijker. Voor alle duidelijkheid: het is niet zo dat er steeds meer mensen nodig zijn om een grotere welvaartskoek te bakken. Het omgekeerde is het geval. Er is een flinke welvaartskoek nodig om iedereen daarvan een punt te geven. En als die koek niet meer groeit, maar het aantal gegadigden wel, worden de punten steeds kleiner.

Dezer dagen bespreken werelddelegaties in Stockholm het vijfde rapport van het IPCC, het Intergovernmental Panel on Climate Change. In 1997 was de afspraak in Kyoto dat de CO2-uitstoot met 5,2 procent zou verminderen. Het is 50 procent méér geworden! Bevolkingen en welvaart zijn gewoon blijven doorgroeien. Het is in al die jaren niet gelukt om die groei lost te koppelen van de CO2-uitstoot. Schone energie is hooguit een aanvulling geweest op fossiele energie, maar zeker geen vervanging. Een minimale reductie van CO2 in Europa wordt tenietgedaan door een toegenomen uitstoot in landen die vooral bezig zijn om spullen voor het Westen te produceren. CO2-uitstoot daalt alleen bij economische krimp en/of een afname van het aantal consumenten.

Het nieuwe boek van Al Gore is een dikke pil die drie tientjes kost. Het duizelt je bij de overvloed aan feitenmateriaal over van alles en nog wat. Mean and lean en direct gefocust op het probleem overbevolking is het boek van Stephen Emmot Tien miljard – Kan de aarde de mensheid aan? (Atlas Contact, € 12,50). De boodschap van het boek is niet mis te verstaan. Het is verbazingwekkend dat een groeiende wereldbevolking er maar op los consumeert terwijl overduidelijk is dat het binnenkort spaak loopt. We lijken op kikkers die in een pan water op lage pit blijven rondzwemmen tot ze gekookt zijn. Hoe zou de mensheid reageren, vraagt Emmot zich af, als er een komeet op de aarde afkomt die op 3 juni 2073 zal inslaan? Dan zou iedereen toch wel meteen in actie komen en alles uit de kast halen om een ramp te voorkomen?

Shell en de hongerige monden

‘U stelde twee maanden geleden dat de wereld op een zorgwekkende temperatuurstijging afkoerst. Als je consequent bent, moet je olie in de grond laten zitten. Toch blijft Shell daarnaar zoeken. Valt dat te rijmen?’ vraagt interviewer Michael Persson aan Peter Voser, scheidend bestuursvoorzitter van Shell. Zijn antwoord: ‘Als je de fossiele brandstoffen niet uit de grond haalt, wat moet er dan gebeuren met de landen die hun bevolking daarmee voeden?
Voor alle duidelijkheid: landen voeden hun bevolking niet met fossiele brandstoffen. Ze verkopen die brandstoffen om voedsel te kunnen importeren - en helaas ook om de heersende klasse te spekken. Als er in die landen minder hongerige monden zijn, hoeven de regeringen hun olie niet te verpatsen en wordt er minder olie verstookt, met minder CO2-uitstoot tot gevolg.
Overbevolking veroorzaakt vooral in arme landen voedselschaarste. Voedselschaarste dwingt ze om hun grondstoffen te exporteren teneinde levensmiddelen te kunnen importeren. De relatief goedkope olie levert een fikse bijdrage aan CO2-uitstoot, en deze leidt weer tot temperatuurstijging.
Het is veel effectiever om in deze keten de oorzaken aan te pakken dan om de gevolgen te bestrijden. Niet de beperking van CO2-uitstoot moet het doel zijn, maar het verminderen van de olieconsumptie. Niet het leveren van voldoende voedsel is het doel, maar het drastisch beperken van het aantal mensen dat daarom vraagt.

Serious Request 2013

Serious Request 2013 vraagt aandacht voor kinderen die jaarlijks sterven aan diarree. Drie DJ’s gaan in december in het Glazen Huis in Leeuwarden er alles aan doen om zoveel mogelijk geld in te zamelen voor de aanpak van deze stille ramp.
Elk jaar sterven ruim 800.000 kinderen aan diarree, elke dag 2200 kinderen. Dat zijn ruim 70 volle schoolklassen per dag.
Een afschuwelijk gegeven. Maar kindersterfte terugdringen in landen die zwaar lijden onder overbevolking (met name gebieden onder de Sahara) maakt die landen steeds afhankelijker van de geïndustrialiseerde wereld: ze moeten hun grondstoffen en arbeid versjacheren voor steeds meer en duurder voedsel. Door kindersterfte terug te dringen word de overbevolking daar aangewakkerd. Het is vreselijk om te zeggen, maar Serious Request spant het paard achter de wagen.

Dweilen met de kraan open

Toenemende welvaart in landen als China en India leidt tot steeds meer vraag naar melkproducten en vlees. Naar verwachting zal deze vraag tussen nu en 2050 verdubbelen. Het fokken van extra koeien vereist meer veevoer (soja), legt meer beslag op akkerland, zorgt voor meer milieubelasting door mest en vooral door CO2-uitstoot.
Universiteit Wageningen probeert de schade te beperken door koeien te laten fokken die langer melk geven en ouder worden. Dan heb je er minder nodig. Als ze tenminste niet worden opgegeten.
Ze noemen dit ‘verantwoorde groei’. Voor de CVTM is dit een innerlijke tegenspraak. Groei op deze planeet is niet meer verantwoord. De Wageningers lenen zich voor symptoom-bestrijding. De groeiende vraag naar vlees- en zuivelproducten wordt simpelweg geaccepteerd en niet ter discussie gesteld. Onze landbouwuniversiteit probeert alleen de milieuschade wat te beperken.

Een vloedgolf van nieuwe mensen

In Vlaanderen daalt het vruchtbaarheidscijfer, zowel bij Belgische vrouwen als bij vrouwen van vreemde nationaliteit. Het vruchtbaarheidscijfer ligt bij de laatste groep een stuk hoger dan bij autochtone vrouwen (2,75 tegenover 1,61), maar ook hier is voor het tweede jaar op rij een daling te zien.
Daartegenover staat dat het aantal jonge kinderen een hoogtepunt heeft bereikt. De bevolkingsgroep van kinderen onder de twaalf jaar is in de laatste tien jaar in Vlaanderen nog nooit zo groot geweest.
Deze gegevens illustreren een verschijnsel dat wereldwijd tot bevolkingsexplosies leidt. Ondanks een gestage daling van vruchtbaarheidscijfers kan er toch een tsunami van nieuwe mensen ontstaan als een groot aantal jonge kinderen in de vruchtbare leeftijd komt. Dit probleem speelt vooral in de niet-westerse wereld.

Damherten en mensen

In de Waterleidingduinen sterven de dam-herten bij bosjes. Volgens Vereniging Het Edelhert is de populatie te groot en is er te weinig voedsel. Maar misschien is de ellende die er nu is een tijdelijk probleem en vinden de damherten weer voedsel. Maar dan? De tweeduizend damherten van nu zijn er straks vierduizend en dan zesduizend of achtduizend.
Gynaecoloog Douwe Verkuyl trekt een parallel met de mensheid. ‘Wat er met de damherten in de Waterleidingduinen gebeurt, overkomt zonder anticonceptie ook mensen.’
Pagina 8 van 20

Wereldbevolking